بدان كه شراب ، به مضمون حديث : « الخمر امّ الخبائث » « 1 » سر همهء افسادهاست و به مدلول كريمهء : [ إِنَّمَا ] « 2 » الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ فَاجْتَنِبُوهُ « 3 » اجتناب از وى واجب است و حديثى ديگر نيز ، وارد است كه : قال النّبىّ - صلّى اللّه عليه و سلّم « 4 » - : « شارب الخمر كعابد الوثن » « 5 » يعنى : آشامندهء شراب ، همچون پرستندهء بت است و معناى اين سخن آن است كه چون مست شد ، ملتفت سخن حق نگردد و از رضاى خداى تعالى بازمانده و به واسطهء آن ، غضب الهى به وى رسد . اى عزيز خمرخوار از پرستندهء ( لات ) خوارتر است ؛ زيرا كه شريف‌ترين چيزى كه عقل است ، به شومى خمر ، از وى مسلوب مىگردد . چون عقل مأمون باشد ، عزيز بود ؛ نبينى كه با وجود عقل اگر هرچه در دنياست از مال ، به مسلمانى دهند و گويند كه غير خداى تعالى را ، سجده كن ! نكند ، چون شراب خورده ، مست شود ، ممكن باشد كه سگى را سجده كند ! پس خمر خوردن ، نقصان عقل و دين باشد . [ 51 ] بورى بلخى [ سدهء دهم هجرى / شانزدهم ميلادى ] بورى بلخى ، از كهنه شاعران بلخ است . خالى از فضيلتى نبود و از صنايع مشكلهء شعرى و بدايع معضّلهء « 6 » فكرى باخبر ، ظاهر مىشد .

--> ( 1 ) . بحار الانوار ، 65 / 162 ، باب 2 ، ح 1 و 66 / 98 ، باب 19 ، ح 10 و 79 / 148 ، باب 86 ، ح 63 . ( 2 ) . در اصل : ( انّما ) ندارد . ( 3 ) . سورهء مائده ( 5 ) ، 90 . ( 4 ) . در اصل : ( و السّلم ) . ( 5 ) . كشف الاستار هيثمى ، 3 / 353 ، حديث 2925 ؛ المصنّف صنعانى ، 9 / 237 ، حديث 17064 ؛ حلية الاولياء ، 3 / 204 ( انّ مدمن الخمر كعابد الاوثان ) ، الفردوس بماثور الخطاب ، 2 / 367 ح 3636 . ( 6 ) . در نسخهء استنساخ شده : ( مفضله ) .